Pasiguria, bankat e huaja po tërhiqen nga Shqipëria

61

Fondi Monetar Ndërkombëtar, në raportin e fundit për parashikimin ekonomik rajonal të titulluar “Europa prek hapat e saj”, publikuar sot, i ka kushtuar një kapitull të veçantë efektit të tërheqjes së bankave mëmë nga rajoni i Ballkanit Perëndimor, me në fokus sjelljen e bankave greke. Filialet e bankave të huaja nga vendet e Bashkimit Europian (BE) që kanë përjetuar një stres financiar të dukshëm, përfaqësojnë një pjesë të konsiderueshme të sistemeve bankare në Ballkanin Perëndimor, thotë raporti. Nga fundi i vitit 2015, pretendimet e bankave italiane dhe greke, për shembull, përbënin një mesatare prej më shumë se 18 për qind të PBB-së në Shqipëri, Bosnjë dhe Hercegovinë, Maqedoni dhe Serbi. Kosova dhe Mali i Zi nuk kanë ekspozime domethënëse. Aktualisht shqetësimet lidhen me disa banka greke, thotë FMN. Filialet e bankave greke janë nën presionin e prindërve që kanë pasur probleme likuiditeti gjatë viteve të fundit. Turbullirat financiare të Greqisë në vitin 2015 nxitën një tërheqje të depozitave ndaj filialeve të bankave greke në Maqedoni. Filialet greke në Serbi përjetuan gjithashtu një humbje të depozitave, por në nivele më të ulëta. Autoritetet në rajon u përballën me sukses me presionet nëpërmjet një game të gjerë mjetesh, duke përfshirë monitorimin e ngushtë të vendosjeve të bankave në bankat mëmë në Greqi apo filialet e tjera jashtë shtetit; inkurajimin e filialeve greke për të eliminuar gradualisht ekspozimet ndaj Greqisë; vendosjen e miratimeve paraprake për transaksione të mëdha; futjen e kontrolleve të rrjedhjes së kapitalit që synojnë parandalimin e bizneseve në pronësi greke nga huamarrja nga bankat vendase dhe transferimin e fondeve në Greqi; dhe vendosjen e masave për transferimin e kapitalit për të parandaluar bizneset me pronësi greke që të merrnin hua nga bankat lokale dhe të transferonin fondet në Greqi. Ndërsa telashet janë zbehur, hapi tjetër do të jetë menaxhimi i tërheqjes së bankave greke nga rajoni, këshillon FMN. Planet e ristrukturimit të paraqitura nga bankat greke si pjesë e paketës së shpëtimit të udhëhequr nga BE parashikojnë një tërheqje graduale nga aktivitetet e tyre jashtë vendit. Piraeus, banka më e madhe e Greqisë në aspektin e aseteve, planifikon të shesë filialet e saj në Shqipëri (në Shqipëri, Pireaus zotëron Tirana Bank-shënim i Monitor) dhe Serbi (përveç atyre në Bullgari, Rumani dhe Ukrainë). Huadhënësi i dytë më i madh i Greqisë, Banka Kombëtare e Greqisë, mund të duhet të shesë filialet e saj në Europën Juglindore deri në qershor 2018, duke përfshirë ato në Shqipëri (NBG Albania), Maqedoni dhe Serbi. Banka Kombëtare e Greqisë ra dakord në fillim të gushtit për të shitur degën e saj në Serbi në OTP me bazë në Hungari. Alpha Bank njoftoi 31 janar 2017 se ka rënë dakord me Grupin MK të Serbisë për shitjen e 100 për qind të aksioneve të saj në kapitalin aksionar të Alpha Bank Srbija, thuhet në raportin e saj.