Shqiptarët dhe turqit jetojnë më gjatë në rajon

80

Shqipëria dhe Turqia janë vendet që kanë jetëgjatësinë më të lartë në rajon në mbi 80 vite, sipas të dhënave të Eurostat që i referohen vitit 2014.
Eurostat vë në dukje se jetëgjatësia për gratë është vazhdimisht më e lartë se për burrat si brenda 28 vendeve të BE-së dhe ato të rajonit të Ballkanit.
Ky hendek gjinor arriti kulmin në 5.5 vjet në vendet e BE-së dhe në Turqi, ndërsa jetëgjatësia për gratë është 3.9 vjet dhe 5.3 vjet më shumë se sa ishte për burrat në të gjithë vendet e tjera të zgjerimit.
Në vitin 2014, jetëgjatësia për burrat në vendet e zgjerimit shkon në 72.8 vjet në Serbi deri në 76.4 vjet në Shqipëri (në krahasim me 78.1 vjet në 28 vendet e BE-së). Për gratë, jetëgjatësia në të gjithë vendet e zgjerimit ishte pak më homogjene, duke filluar nga më i ulëti i 77.5 vjet në Maqedoni dhe 80.9 vjet në Turqi (në krahasim me 83.6 vjet në 28 të BE-së).
Eurostat ka vënë re një rritje të jetëgjatësisë për burrat dhe gratë në BE dhe në vendet e zgjerimit, në mes të vitit 2004 dhe 2014.
Në hakun kohor të dhjetë viteve, jetëgjatësia në Shqipëri u rrit me 3.1 vite.
Jetëgjatësia u rrit me shpejtësi gjatë shekullit të kaluar për një numër të madh faktorësh, duke përfshirë: reduktime në vdekshmërinë foshnjore, rritje të standardit të jetesës, arsimim më të mirë dhe përparimeve në mjekësi.
Rritja e jetëgjatësisë në këto nivele ka bërë që Shqipëria të rrisë moshën e pensionit. Mosha e pensionit rritet me një muaj në vit, duke arritur në 67 vjeç, për të dy sekset, në vitin 2056. Ky fenomen, i evidentuar në shumë shtete të Europës dhe në botë, po haset edhe në Shqipëri. Si rezultat i shumë faktorëve, jetëgjatësia po rritet me një trend mesatar me mbi një muaj në vit. Në këtë rritje, jetëgjatësia te gratë është më e lartë se jetëgjatësia te burrat. Aktualisht, në Shqipëri, koha mesatare e gëzimit të pensionit për të dyja gjinitë është 21.4 vjet, 19.2 vjet për meshkujt dhe 24.2 vjet për femrat. Pra, koha e gëzimit të pensionit për femrat është 5 vjet më e lartë se e burrave, për dy arsye kryesore: jetëgjatësia më e madhe e femrave se meshkujt, si dhe dalja në pension pleqërie më herët se ata.
Në vitin 2050, numri i personave të moshuar në vendet e zhvilluara do të jetë dy herë më i madh se numri i fëmijëve, ndërsa numri i të moshuarve në vendet në zhvillim pritet të dyfishohet. Kjo tendencë do të ketë efekte të thella në shumë vende dhe individë.